En toen klopte de fraudepolitie aan mijn deur

Fraud‘Ben je nou nooit bang dat het schrijven van een thriller van volwassenen tegenvalt?’ wordt mij soms gevraagd. ‘Ben je niet bang dat je dat eigenlijk helemaal niet kan?’ bedoelen ze daarmee.

Het eerlijke antwoord is ‘nee’. Sinds het schrijven van ‘Een Elfje in de Sneeuw’ – mijn eerst verschenen boekje – ben ik voor steeds oudere lezers gaan schrijven. Wat dat betreft denk ik dat de stap van AVI-boekjes voor zevenjarigen naar een gelaagde Superheldentrilogie voor jongeren een veel grotere was.

Dat wil niet zeggen dat ik nooit aan mijzelf twijfel. Want afgelopen weken  stond de fraudepolitie weer regelmatig aan de deur.

Mijn kinderen hadden vakantie, mijn echtgenote was vrij. Omdat ik drie weken flink ziek was geweest, liep ik behoorlijk achter op mijn planning. Daarom toog ik afgelopen week in mijn eentje naar Rotterdam om daar in een luxe appartement met uitzicht op de stad aan ‘Nachtmerrieman’ te schrijven.

Urban 1
Dat ging goed maar langzamer dan ik gewend ben. Dat komt deels omdat ik nog aan het begin van het verhaal sta en de toon van het boek nog niet helemaal gevonden heb. (Ik ben op bijna 1/3 van het boek en dat is meestal het punt waar alles op z’n plek valt.) Maar het is ook gewoon een moeilijker boek om te schrijven. Flashbacks, perspectiefwisselingen, zinnen die op een ander niveau geschreven zijn dan voorheen. Ik begon me langzaam zorgen te maken over mijn planning.

En toen, op de derde dag, vloog ik ineens door het verhaal. Een spannende scène in een ziekenhuis vloeide als vanouds uit mijn ‘pen’. Ik zat in de flow.

superhelden-nlIk nam even afstand en begon te lezen. En schrok me rot. Want vanaf het moment dat ik ‘in de flow’ was geraakt, waren de toon en stijl van het boek veranderd in die van Superhelden.nl. En Madeline, de hoofdpersoon in ‘NMM,’ was getransformeerd in Iris.

Achteraf was het best te begrijpen. Ik heb vier jaar en meer dan 200.000 woorden besteed aan ‘Superhelden.nl,’ de kans dat daar af en toe weer inschiet, is haast niet te vermijden. Maar nu sloeg de angst toe. Kon ik het misschien echt niet? Had ik mijzelf overschat? Stel ik straks uitgeverij Meulenhoff Boekerij en mijn 307 donateurs zwaar teleur?

En dat was het moment dat de fraudepolitie aanklopte.

The Fraud Police is een concept van rockzangeres (en sinds kort ook schrijver) Amanda Palmer. Het komt uit een speech die hier te zien is. En om dit stukje gaat het: “The fraud police are this imaginary, terrifying force of experts and real grown-ups who don’t exist and who come knocking on your door at 3am when you least expect it, saying “fraud police. we’ve been watching you and we have evidence that you have no idea what you are doing. and you stand accused of the crime of completely making shit up as you go along. You do not actually deserve your job and we’re taking everything away. And we’re telling everybody.” and people working in the arts, especially, have to combat the inner fraud police on a daily basis. and even if you are a very happy, healthy, confident person, the fear of the fraud police is ever lurking.”

Hear fucking hear. En ik realiseerde mij: ik heb geen idee wat ik aan het doen ben.

Poogt net zo cool te kijken als Keaton.

Poogt net zo cool te kijken als Keaton.

Ik tweette: ’14.000 woorden, als beloning mag ik naar Birdman’ en ging naar de film. Birdman is sowieso een fantastische film maar als je twijfelt aan je ‘kunstenaarschap is hij extra briljant. Michael ‘I’m Batman’ Keaton speelt Riggan Thomson, een acteur die bekend is geworden al vertolker van de superheld ‘Birdman’. Om zichzelf geloofwaardiger te maken, schrijft, regisseert hij een toneelstuk op Broadway waar hij zelf de hoofdrol in speelt. In een kroeg ontmoet hij een theatercriticus die waarschijnlijk in het geheim lid is van de fraudepolitie. Ze vertelt hem dat ze morgen komt kijken en daarna een vernietigende recensie gaat schrijven. Ze heeft namelijk geen enkel respect voor filmsterren die willen doen alsof ze echte acteurs zijn. Wanneer Riggan zegt dat hij een acteur is, antwoordt ze: ‘Nee, je bent slechts een beroemdheid.’

Met een grote grijns wandelde ik terug naar mijn appartement. Daar las ik mijn manuscript vanaf het begin. En hé, dat was wél goed! En het stuk dat ik in de stijl van ‘Superhelden.nl’ geschreven had, was op zich een hele goeie basis voor een nieuwe versie die wél aansloot op het eerste gedeelte. Sterker nog, nu ik over het plot niet meer hoefde na te denken, kon ik de ziekenhuisscène herschrijven op stijl en dialogen en met de juiste toon, zonder dat ik de hele tijd de verhaallijn in de gaten hoefde te houden.

Amanda-Palmer-And-The-Gra-007Amanda Palmer eindigt haar speech met: “And eventually, I promise you, you will get to a point where the fraud police will come knocking. and you will open the door. and when they accuse you of being a fraud, you will honestly be able to say, “You’re right. I still have no idea what I’m actually doing. I am making this shit up as I go along, but it is working out just fine. And also here in behind me is an incredible party with awesome people, a bumping sound system that we built ourselves out of salvaged parts, with a giant electronic glass bubble bath installation filled with escaped pandas and dancing girls that we found on Craig’s list, and you are not invited.”

Die nacht kon ik niet slapen omdat de ziekenhuisscène maar in mijn hoofd bleef zitten. En ineens kreeg ik een openbaring. Wat nou als ik…? En als ik dan eens..? Ja! En dan gebeurt er…!

Ik stelde me de lezer voor terwijl die deze plottwist voor ogen kreeg en begon te gemeen te lachen (heel zachtjes, anders werd mijn echtgenote wakker en dan zijn de poppen pas echt aan het dansen).

SpinvisEn weet je, hoe het boek ook uitpakt (en ik heb geen idee wat het wordt en geen idee wat ik doe), uiteindelijk is het toch mislukt. Want, zoals Erik de Jong alias Spinvis recent in De Volkskrant uitlegde: ‘Anderen zullen het mooi vinden of geslaagd, maar dat komt omdat die alleen zien wat het is geworden. Ik zie wat het had móéten zijn en beschouw dus eigenlijk alles wat ik maak als mislukt. Elke dag weer. En toch moet je daar je schouders over ophalen en denken: volgende keer beter. Al was het maar omdat je het een jaar later, na de nodige afstand, soms alsnog goed vindt. Je onbewuste weet kennelijk wel wat het doet, daar mag je op vertrouwen.’

Waarvan akte.

P.S. Eenmaal thuis heb ik de herschreven scène alsnog weggegooid en helemaal opnieuw geschreven. En die is wel goed!

Geloof ik…

11 comments

  • Jojanneke van den Bosch  

    Hartstikke goed Marcel! En tof dat je dat zo met ons deelt. Wordt zeer gewaardeerd.

    Met warme groet,

    De Tegenpartij Die Ageert Tegen De Fraudepolitie.

    xx

    • marcel  

      Haha, dank je, Jojanneke. En ik wil bij De TDATDF!

  • Patz  

    Iedereen die zijn kop boven het maaiveld steekt is schuldig aan ‘the crime of completely making shit up as you go along’. De truc is inderdaad om de Fraude Police vet te negeren.

    Go Go Go!

    • marcel  

      Guilty!

  • Leo Verdonck  

    *ding dong*
    ik laat de fraudepolitie vanaf nu voor de deur staan.

    Party-on !

    Dank voor dit toffe stuk @Marcel !

    • marcel  

      *ding dong*

      Graag gedaan 🙂

  • Linda  

    Dank je Marcel. En doorrrr met mijn volgende kunststukje. Met grote K. 🙂

  • Hans Belt  

    Geweldig stukje wat mijn ogen heeft geopend. Ik ben in mijn dagelijkse werkzaamheden dan misschien niet artistiek bezig (alhoewel mijn werk af en toe best wel een kunst op zich is), ik herken die fraudepolitie wel. Thx 🙂

    • marcel  

      Graag gedaan, Hans!

  • Erno Hannink  

    Gelukkig bestaat de fraude politie alleen maar in jouw hoofd en krijg ik er niet mee te maken 😉

    Schrijft gestaag verder aan zijn nieuwste mini boek…

    <3 Amanda Palmer (not her music, but her style)

    • marcel  

      Tuurlijk 🙂

      Succes!

Comments are closed.